Prawo, compliance i regulacje AI

AI Act to unijne rozporządzenie regulujące projektowanie, udostępnianie i używanie systemów AI z podejściem opartym na poziomach ryzyka. Na początku warto zinwentaryzować systemy AI, ustalić role organizacji jako dostawcy lub wdrażającego oraz sprawdzić, czy dane rozwiązania mieszczą się w kategoriach wysokiego, ograniczonego albo minimalnego ryzyka. Przykładowo chatbot obsługujący klientów wymaga oceny obowiązków informacyjnych, a system wspierający decyzje kadrowe może wymagać analizy pod kątem wysokiego ryzyka. To jedno z zagadnień omawianych podczas szkolenia: Wprowadzenie do AI Act – regulacji sztucznej inteligencji w UE (AI/ACT).

Klasyfikacja systemów AI według AI Act polega na przypisaniu rozwiązania do poziomu ryzyka na podstawie funkcji, obszaru zastosowania i skutków dla osób, których dotyczy działanie systemu. Należy sprawdzić definicję systemu AI, przeanalizować przypadki użycia oraz odnieść je do kryteriów i obszarów wskazanych w rozporządzeniu, w tym do kategorii opisanych dla systemów wysokiego ryzyka. Przykładem są narzędzia używane w rekrutacji, ocenie wiarygodności lub dostępie do usług publicznych, które często wymagają pogłębionej oceny regulacyjnej. Ten temat przerabiamy praktycznie na szkoleniu: Wprowadzenie do AI Act – regulacji sztucznej inteligencji w UE (AI/ACT).

Bezpieczne używanie modeli takich jak ChatGPT i Gemini w kancelarii wymaga połączenia zasad poufności, kontroli danych wejściowych oraz weryfikacji merytorycznej wyników. W praktyce trzeba ustalić, jakie dane można przekazywać do narzędzi AI, wdrożyć anonimizację informacji klientów, określić reguły retencji danych i każdorazowo sprawdzać poprawność wygenerowanych analiz lub projektów pism. Przykładem jest analiza umowy po usunięciu danych identyfikacyjnych stron i porównanie wskazanych przez model klauzul ryzyka z treścią dokumentu źródłowego. Jeśli chcesz przećwiczyć to krok po kroku, zobacz: AI dla prawników – analiza dokumentów, przygotowywanie projektów umów, research prawny (AI-LAW).

AI może przyspieszać analizę umów i przygotowywanie projektów dokumentów, ale nie zastępuje kontroli prawniczej nad zakresem zobowiązań, definicjami, odpowiedzialnością i zgodnością z właściwymi przepisami. Najlepiej pracować na ustrukturyzowanych promptach, z góry określać cel analizy, żądany format wyniku oraz kryteria oceny klauzul, a następnie porównywać rezultat z wzorcem i dokumentem źródłowym. Przykładowo można zlecić modelowi przygotowanie tabeli ryzyk dla umowy inwestycyjnej, a potem zweryfikować, czy wskazał ograniczenia odpowiedzialności, warunki wypowiedzenia i obowiązki informacyjne. Dokładnie ten zestaw narzędzi i workflow ćwiczymy podczas szkolenia: AI dla prawników – analiza dokumentów, przygotowywanie projektów umów, research prawny (AI-LAW).

Research prawny z AI polega na wykorzystaniu modeli językowych do porządkowania zagadnień, tworzenia pytań badawczych, streszczania źródeł oraz wspierania porównań między przepisami i liniami orzeczniczymi. Warto sprawdzić, czy model pracuje na aktualnych materiałach, wymagać wskazania podstaw prawnych i źródeł oraz oddzielać etap generowania hipotez od etapu weryfikacji w bazach przepisów i orzeczeń. Przykładem jest zestawienie zmian w przepisach podatkowych z krótkim omówieniem skutków dla określonego typu umów lub obowiązków compliance. Wersję warsztatową (z konfiguracją i przykładami) znajdziesz w programie szkolenia: AI dla prawników – analiza dokumentów, przygotowywanie projektów umów, research prawny (AI-LAW).

AI Act reguluje ryzyka i obowiązki związane z systemami AI, natomiast RODO koncentruje się na zgodnym z prawem przetwarzaniu danych osobowych, dlatego oba reżimy często działają równolegle. Przy wdrożeniu trzeba sprawdzić jednocześnie klasyfikację systemu AI, role podmiotów, zakres przetwarzanych danych, podstawy prawne, obowiązki informacyjne oraz środki techniczne i organizacyjne. Przykładem jest system analizujący dane pracowników, który może jednocześnie podlegać ocenie według AI Act i wymagać analizy zgodności z zasadami minimalizacji danych oraz rozliczalności z RODO. Ten temat przerabiamy praktycznie na szkoleniu: Wprowadzenie do AI Act – regulacji sztucznej inteligencji w UE (AI/ACT).